Mmaa talamh MASK, genetiivissä myös FEM; GEN MASK talaimh, GEN FEM talún; hän katosi kuin maan nielemänä chuaigh sé as amharc mar a shlogfadh an talamh é maa, taivas ja meri, täällä tuoksuu kristityn veri fú fá féasóg, mothaím boladh an Éireannaigh bhréagaigh bhradaigh, is mór liom de ghreim é agus is beag liom de dhá ghreim é maadoittaa talmhaigh/talmhú maailma saol MASK, GEN saoil; domhan MASK, GEN domhain; maailman suurin an ceann is mó ar domhan; suuri maailma an saol mór; lähteä maailmalle tarraingt amach; mitä maailmassa? faoi rothaí na gréine/spéire, cad...? maailmanloppu deireadh an tsaoil, lá an Luain, na críocha déanacha; luulisi suorastaan että maailmanloppu on käsillä shílfeá go bhfuil deireadh an tsaoil ann agus an domhan mór ag réabadh maakrapu caslóir Maaliiga (Irl. hist.) Conradh an Talaimh maamerkki marc tíre maannos (maaperätyyppi, geologian terminä) ithir FEM, GEN ithreach PL ithreacha (Ní úsáidtear an focal Fionlainnise udaí maannos ach i dtéarmaíocht na geolaíochta, cosúil le podsolimaannos "ithir phodsalach"). maanviljelijä (talonpoika, isäntä, farmin omistaja) feirmeoir, feilméirConnemara maanviljely talmhaíocht, feirmeoireacht, curadóireacht maanvuokraaja tionónta; (kirkon mailla) airchinneach maapala (kallioinen) creagán maatalouskemia agraiceimic maatila (farmi) feirm, feilmConnemara maatyöläinen (erityisesti kausiluontoinen:) spailpín; (kausiluontoinen sadonkorjuutyöläinen:) buanaí Mach: Machin luku machuimhir madonsyömä pollphéisteach magnetopaussi maighnéadstad magnetosfääri maighnéadaisféar Maghaberry Maigh gCabraí Mahee Island Inis Mochaoi mahla laitéis maine cliú, cáil; teisterityisesti Munsterin murteissa;hän on varkaan maineessa tá cáil ghadaíochta air; hänellä oli sellainen maine, että... bhí sé de theist air go/nach/gur/nár... maineikas cliúúil, cliúiteach, creidiúnach, oirirc mainio gleoite, seoigh, taghna "mainstream" lárchúrsa, príomhshruth (na sochaí, an tsaoil) maissi arbhar Indiach maistiainen (tv-ohjelman etukäteismaistiainen houkuttimena, teaser) mealltóg; (trailer) réamhbhlaiseadh maiti (kalan) lábán maito bainne; (vastalypsetty) lacht; (halv. ihmisestä, nynny) blindeog, blióg; hänen ilmeensä olisi saanut tuoreen maidonkin happanemaan bhí púic air a dhíbreochadh na míoltóga gorma maitohammas birfhiacail, fiacail diúil maitolehmä loilíoch maitonaama blióg maitotölkki cartán bainne majakka teach solais makasiiniohjelma (TV) irischlár maksaa íoc, díol; maksaa kauppalasku leabhar an tsiopa a ghlanadh; minä jouduin maksamaan viulut chuaigh an costas orm; (olla hintana) cosain/cosaint; se maksoi maltaita b'é an chológ ar an choinneal é maksiimi oideam maksimi uasmhéid maksu (tavarasta) íocaíocht, díolaíocht; (lakisääteinen) dleacht FEM, GEN-a PL-anna; (taksa, tariffi) taille MASK maksuväline: laillinen maksuväline dlíthairiscint, airgead dlíthairgthe makuusija sráideog, réleaba Malediivit Oileáin Mhaildíve malja (tähtikuvio, Crater) an Cupán maljakotilo bairneach malluainen (Notonecta, selällään uiva vesihyönteinen) fleascóir maltsa (Atriplex) eilifleog maltti stuaim; menettää malttinsa titim as do chrann cumhachta; saada joku menettämään malttinsa a mhíthapa a bhaint as duine mammanpoika blióg mammari blióg mandaatti (kv. oikeustermi) sainordú mangoldi meaingeal, biatas mór manikealaisuus Mainicéasaíocht mannekiini mainicín mannerlaatta pláta teicteonach mansikka sú talún mappi trodán, comhad marmattaja cnáimhseálaí, manránach marxilainen (subst.) Marxaí, (adj.) Marxaíoch marxilaisuus Marxachas marxisti Marxaí marsalkansauva bata marascail; joka sotilaalla on marsalkansauva repussaan tá bata marascail ina mhála le gach saighdiúir masentaa: hän on masentavan näköinen tá cuma aimlithe air masentua titim i ndroim dubhach masternauha buntéip, máistirthéip matala íseal; (vesi) tanaidh, tanaí; matalalla sijaitseva paikka ísleán matalikko tanaí FEM matematiikka matamaitic puhdas matematiikka glanmhatamaitic korkeampi matematiikka ardmhatamaitic matikka 1. (= matematiikka) mata matikka 2. (made, Lota lota) lota (iasc) matka turas, astar, aistear, triall; minne matka? cá bhfuil do thriall? matkapuhuja bolscaire siúil, (erityisesti iirinkielisyysliikkeen matkapuhuja:) timire mato péist, hänellä on matoja tá péistí ann matruusi mairnéalach mattimyöhäinen fágálach, fágálaí, streachlán Mauritania an Mháratáin Maze(n vankila, alk. Long Kesh) An Cheis Fhada, GEN Na Ceise Fada; Seán oli kymmenen vuotta posessa Mazen vankilassa kylmättyään yhden protestantin chaith Seán deich mbliana ar an Cheis Fhada i ndiadh dó Prodasnach amháin a mharbhadh Mazetown An Mhaigh mediaani (tilastotieteessä) airmheán mehiläispesä (ihmisen tekemä, erityisesti kartionmuotoinen) coirceog FEM, GEN coirceoige PL coirceoga; (luonnosta löytyvä) cuasnóg, cúnsógUlster FEM, GEN cuasnóige, cúnsóige PL cuasnóga, cúnsóga meikki smideadh meioosi méóis FEM, GEN méóise meioottinen méóiseach; meioottinen solunjakautuminen cilldeighilt mhéóiseach, méóis mekaanikko meicneoir mekaaninen meicniúil mekaniikka meicnic mekanismi (laitteisto) meicníocht, (ajattelu) meicneachas mela céasla FEM melankolinen cianach, cumhúil mellakka círéib, scliúchas mellakkapoliisi (yksittäinen) póilín círéibe; (kollektiivisesti) póilíní círéibe mellastaa callán a dhéanamh, cambús a thabhairt, (erityisesti yöjuhlijoista) ragairne a dhéanamh, bheith ag ragairneáil meloa bheith ag céaslóireacht meloni mealbhacán meluisa (hilpeällä, musikaalisella tavalla) gleoiréiseach menestyselokuva scannán mór-ratha meppi (Euroopan parlamentin jäsen) Teachta de chuid Phairlimint na hEorpa merenkäynti mórtas (na farraige) meri muir FEM, GEN mara; farraige FEM; (valtameri) aigéan; (runollisesti) bóchna; lähteä merille (merimieheksi) imigh/imeacht ar na soithí merikotka iolar mara (Haliaëtus albicilla) merilahna garbhánach, braeim merilokki caobach merimetso seaga, fiach mara meritauti tinneas (na) farraige; hänellä on paha meritauti tá seacht lúb air le tinneas na farraige merkillinen (kummallinen) anastach merkki comhartha, sín, tuar; panna merkille rud a shonrú, sonrú a chur i rudUlster, ceann a thógáil (Munster thógaint) de rudMunster, rud a thabhairt fá dear (faoi deara, fé ndear); (panna merkille harmistuneena) gron a chur i rudUlster merkkitorvi buabhall mesotsooinen: mesotsooinen maailmankausi an ré mhéiseasóch metaani meatán metafora meafar metaforinen meafarach metafysiikka meitifisic metakka (meteli) gleo, callán, tamhach táisc; (hässäkkä) hulam halam, hurlamaboc, hurlama giúrlama, ciaramaboc, ciarabúca, raiple húta, raiple hútar metalliseos cóimhiotal meteli torann, tormán, truplasc, tamhach táisc; (eritoten ihmisäänien aiheuttama) gleo, gliadhKeski-Donegal meteori dreige meteoriitti dreigít meteoroidi dreigeoideach metsästäjä sealgaire, (linnunmetsästäjä) foghlaeir metsäviikunapuu seiceamar Mew Island Oileán na bhFaoileán miasma ("tartuntakaasu" entisaikojen biologisten käsitysten mukaan) múch FEM, GEN múiche Midleton Mainistir na Corann miehinen fearga, mascalach mielentilatutkimus cíoradh meabhrach mieli intinn, aigne; minun tekee mieleni is mian liom; minun tekisi mieleni ba mhian liom, ba mhaith liom; yrittää saada joku muuttamaan mieltään comhairle a chur ar dhuine; teille kaikille on vaikeaa olla mieliksi is doiligh riar daoibh uilig mielistely galamhaisí, gallaíocht, plásaíocht, lústar, lútáil, bladar, slusaíocht, plámás, plásántacht, tláithínteacht mieluummin: mieluummin kuin de roghain ar... mies fear MASK, GEN ja PL fir, MON VOK a fheara!; tehdä miehen työ cion fir a dhéanamh; teit miehen työn (myös:) bhí fiúntas duit ansin kun miehet olivat miehiä ja naiset naisia nuair a bhí an saol filiúnta mietteliäs smaoi(n)teach, smaoi(n)tiúil, maranach miinanraivaaja scuabadóir mianach mikro (mikroaaltouuni) micreathonntán; (mikrotietokone) mionríomhaire mikroaalto micreathonn mikroaaltouuni micreathonntán, oigheann micreathonnach mikrofoni micreafón, maidhc mikrotietokone mionríomhaire, (sylimikro, "läppäri", "laptop") ríomhaire glúine Milltown Malbay Sráid na Cathrach minä mé, (painokkaasti:) mise; minä ja sinä ja Hentun Liisa mise agus tusa agus ruball na muice (agus bodaigh Shíol Aindí) mispeli (Mespilus) meispeal MASK mitoosi (suvuton solunjakautuminen) miotóis FEM, GEN miotóise mitoottinen miotóiseach; mitoottinen solunjakautuminen miotóis, cilldeighilt mhiotóiseach mitä cad, céard, goidéUlster, goicéMayo; mitä sinäkin viululla tekisit? tá úsáid agatsa le fidil! modeemi móidéim MASK, GEN = NOM, PL móidéimí modulaatio (matematiikassa) modhnú moittia caitheamh anuas ar dhuine, locht a fháil ar dhuine/rud; kukapa häntä siitä moittisi? cé a bheadh ina dhiaidh air? cér mhilleán sin air? molaalisuus mólacht molaarisuus mólaracht molekyyli móilín mooli mól monadi monad monadismi monadachas monismi monasaíocht monarkisti monarcaí Moneyreagh Monadh Riabhach moniste (luokassa jaettava) dáileán monitoimimies leogán monitori monatóir monivuotiskasvi ilbhliantóg monni (säkiä, Silurus glanis) cat fionnuisce; (alokas, rekryytti) earcach, nuíosach monoftongi aonfhoghar monoftongisoituminen aonfhoghrú monoliitti liagán moottori inneall, mótar morsian brídeog motoristi gluaisrothaí; motoristit lucht na gluaisrothaíochta moukari mailéad muhennos stobhach; irlantilainen muhennos stobhach Gaelach muhkea toirtiúil muikku (Coregonus albula) pollán (beag) muisti cuimhne; panna muistiin jälkipolvia varten rud a chur i míotar muistikapasiteetti (tietok.) toilleadh cuimhne mukava compordach, (asento, yhteiskunnallinen asema) socúlach mukiinmenevä caoithiúil mulkku (penis) bod, píce, pilí, pilibín, pionna, pruic, raod, rógaire, sáfach, sáiteán, scadán, scathachán, sceidín, scibirlín, scoithín, sconnaire, tuiteam, slat, slibire, smachtín mulperipuu maoildearg FEM munasolu ubhchill munuainen ára FEM, DAT árainn, GEN árann, PL áranna; duán MASK, GEN ja PL duáin murha dúnmharú, (salamurha, terroriteon luonteinen) feallmharú murikka (kivi, iso ja pyöreä) bollán murjottaja smuilceachán murjotus smutaireacht murrettu (värisävy) báiteach murtokehitelmä amharc ar murtolauseke murtolauseke codán (slonn) murtoluku codán (uimhir) murtovaras buirgléir murtovarkaus buirgléireacht murtovesi mearsháile musta dubh; (ihonväristä:) gorm; musta aukko dúpholl mustamieli (synkän oloinen ihminen) púicearlach mustasinappi (Brassica nigra) praiseach dhubh mustavaris préachán mustesuihkukirjoitin scairdphrintéir mustikka (Vaccinium myrtillus) fraochán MASK muta clábar, lábán; (vetinen, limainen sössö) sláthach MASK mutu (Phoxinus phoxinus) bodairlín mutaatio 1) (kelttikielten kieliopissa) claochlú tosaigh; 2) (biologiassa) sóchán MASK; kokea mutaatio sóigh/só mutantti sóiteán; (hirviö, epäsikiö) arrachtach, torathar muu eile; sanos muuta! sin an chaint atá fíor go leor! muuntaja claochladán muurahaiskarhu arcán talún muurauslasta lián muuttaa: muuttaa mieltään athchomhairle a dhéanamh muuttuja athróg myllynkivi bró FEM, DAT bróin, GEN brón PL brónna myrkkyhöyry (miasma, entisaikojen biologisten käsitysten mukainen "tartuntakaasu") múch FEM, GEN múiche myrkkykatko (Conium maculatum) moing mhear myrkytys nimhiú myrsky anfa MASK, anaitheMunster, stoirmFEM, gaoth mhórFEM, gála myrskyinen doineanta, garbh, stoirmiúil myrskytä: myrskyävä meri géarbhach mystiikka misteachas mytologia miotaseolaíocht mytomania miotamáine mytätä cuach/cuachadh myytti miotas myöhä: olla myöhässä bheith antráthach; ennen kuin ehdimme kotiin/perille, tuli myöhä rug an deireanas orainn; on jo aika myöhä tá sé anonn go maith sa lá; on tulossa myöhä tá sé ag dul/teannadh anonn sa lá, tá an lá ag druidim (druidiúintCape Clear Island) chun deireanais, tá sé mall sa lá, tá sé ag fáil siar sa lá, tá an lá ag diúltú dá sholas; ryypiskelemässä myöhään yöhön saakka ag ól go mbí sé domhain san oíche myöntyä (tekemään jotain) toiligh/toiliú le/ar rud a dhéanamh myöntää (todeksi) aidmhigh/aidmheáil Ulster, admhaigh/admháil standardi, amhdaigh/amhdachtáil Connemara; (avustusraha ym.) rud a bhronnadh/phronnadhUlster ar dhuine; myöntää eläke (myös:) pinsean a ghearradh do dhuine myötäjäiset spré, crodhUlster myötämielisyys dáimh FEM, luí MASK, lé FEM (a bheith agat le...) myötätuuli cóir; myötätuuli auttoi heitä bhí an chóir/an ghaoth leofa mäki cnoc; mäkeä ylös suas an mhala; mäkeä alas le fána mämmikoura crúibíneach, crúbachán märkiä (haavasta) ábhraigh/ábhrú mätikala eochrasach mätä SUBST (kuv.) morgaíocht mätähaava angadh; (kuv.) neascóid mätäs dos, turtóg mäyrä broc MASK, GEN ja PL broic määrä: suuri määrä(erityisesti ruokaa) bálóid FEM määrätä (käskeä) ordaigh/ordú; (antaa virallinen määräys jonkin tekemisestä) rialaigh/rialú (go/nach); (määräyksestä, laista puhuttaessa: edellyttää) foráil/foráil. Tuomari määräsi, että... Rialaigh an breitheamh go/nach... Laki määrää, että... Forálann an dlí go/nach... määräytyminen: sukupuolen määräytyminen gnéaschinneadh mölysammakko (Rana ridibunda) frog an gháire möreä alpartha (Huom: iirin adjektiivi viittaa koko habitukseen, ei vain ääneen) |